Proces Kolodionowy (Mokra Płyta) – Ambrotypia

Historia

Proces mokrej płyty został wynaleziony w 1851 roku przez angielskiego rzeźbiarza i fotografa, Frederica Scotta Archera. Archer eksperymentował z kolodionem, mając nadzieję na uzyskanie negatywu fotograficznego na zwykłych szklanych płytach.

Odkrył on również, że niedoświetlony, bardzo cienki negatyw umieszczony na czarnym tle wygląda jak wysokiej jakości pozytyw. Takie fotografie na szkle, pomalowane z jednej strony czarną farbą, nazywamy ambrotypami, natomiast te wykonane na metalu pokrytym czarnym lakierem – ferrotypami (ang. tintype).

Chemia i wyposażenie laboratorium

Aby przygotować własne ambrotypy, musisz zgromadzić następujące odczynniki:

Kolodion bazowy 4% Alkohol 95% (etanol) Eter etylowy Jodek potasu Bromek kadmu Azotan srebra

Siarczan żelaza Lodowaty kwas octowy Tiosiarczan sodu (utrwalacz) Woda destylowana Olejek lawendowy i Sandaraka (werniks)

Niezbędny sprzęt: Szklane i plastikowe butelki, waga precyzyjna, menzurki, filtry laboratoryjne lub kawowe, areometr.

OSTRZEŻENIE: Eter i kolodion są skrajnie łatwopalne. Eter może być wybuchowy. Używaj wyłącznie szklanych naczyń, pracuj pod wyciągiem lub na świeżym powietrzu.

Przygotowanie roztworów

1. Kolodion solony

Najpierw rozcieńcz kolodion bazowy mieszanką alkoholu i eteru, a następnie dodaj sole jodu i bromu.

• Część A: 280 ml Kolodionu fotograficznego 2%
• Część B: 3 ml wody destylowanej + 2 g jodku potasu
• Część C: 3 ml wody destylowanej + 1,5 g bromku kadmu

Dodaj Część B i C do Części A. Kolodion stanie się pomarańczowy i mętny – to normalne. Odstaw na 1-2 tygodnie do sklarowania w chłodnym, ciemnym miejscu.

2. Kąpiel uczulająca (Azotan srebra)

Roztwór: 100 g azotanu srebra na 1000 ml wody destylowanej. PH powinno wynosić 3-4. Pamiętaj o oczyszczaniu roztworu na słońcu po wykonaniu ok. 50 płyt.

3. Wywoływacz i Utrwalacz

Wywoływacz: 15 g siarczanu żelaza, 355 ml wody, 24 ml kwasu octowego, 16 ml alkoholu.

Utrwalacz: 200 g tiosiarczan sodu na 1000 ml wody.

Etapy pracy krok po kroku

1. Przygotowanie szkła: Oszlifuj krawędzie osełką. Wyczyść powierzchnię mieszanką alkoholu i kredy (1:1:1).
2. Oblewanie płyty: Wylej kolodion na środek, rozprowadź do rogów, zlej nadmiar. Odczekaj 20-30s, aż kolodion „zastygnie”.
3. Uczulanie: W ciemni zanurz płytę w azotanie srebra na 3-4 minuty. Płyta stanie się światłoczuła.
4. Naświetlanie: Umieść płytę w kasecie i naświetl, póki jest MOKRA.
5. Wywoływanie: Polej płytę wywoływaczem. Obraz pojawi się po ok. 5s. Po ok. 20s przerwij proces wodą.
6. Utrwalanie: Włóż do utrwalacza na czas dwa razy dłuższy niż potrzeba do sklarowania obrazu.
7. Werniksowanie i Czernienie: Zabezpiecz ciepłym werniksem sandarakowym. Na koniec pomaluj tył szkła czarną farbą akrylową.